Statische elektriciteit

Inleidend

Plafond

NL website Proefjes.nl
Kan een ballon ook aan het plafond blijven hangen? Link naar uitleg en werkblad.

Verkennen

NL video Quest Junior
Even dollen met ballon en statische elektriciteit. Daarna prima uitleg.
EN website UEN
Statische elektriciteit verkennen, onderzoeken mbv eenvoudige materialen. Met vragen.

Activiteiten

Afstoting

EN video University of Regina
Aantrekking en afstoting van geladen ballons.
EN pdf Gupta / Press
Aantrekking en afstoting van geladen ballons. Eenvoudige uitleg. P.12.
DU website Zzzeba
Mooie tekeningetjes van afstotende ballonnen.

Afstoting

EN website UEN
Meerdere activiteiten met statische elektriciteit.
EN website The Naked Scientists
Hier wordt een ballon en een sliertjes geknipte plastic zak gebruikt.
EN website University of Virginia
3 activiteiten: met 1 ballon, met 2 ballonnen en met peper en zout, steeds met vragen.

Alle?

EN website Dirtmeister
Onderzoek welke stoffen wel en welke niet statisch geladen zijn? Uitstekend!

Ballon

NL website Proefjes.nl
Bij uittrekken trui s'winters soms een schokje. Link naar uitleg en werkblad.
NL website Lesidee
Plak een krant tegen de muur en een grapje met wol en een ballon.
NL website Aha in de Klas
Met een opgewreven ballon een vleermuisje van papier laten vliegen.
NL website Technopolis
Kan je papiersnippers optillen zonder ze aan te raken? Balpen, meetlat, liniaal, kam.
NL website Zo Zit Dat
Opgewreven ballon laat spookjes, getekend op laagje wcpapier, dansen.
EN website The Space Place
De aantrekking van snippertjes. Prima uitleg.
EN website UEN
Statische elektriciteit onderzoeken met ballon, enz.. aan de hand van vragen.
EN website Weather Wiz Kids
Ballon tegen de muur, eenvoudige uitleg.
EN website Science World
Ballon tegen muur, leuke uitvoering met denkbeeldige plank.
EN website Scientific American
Ballon over wol ea materialen. Nauwkeurige aanwijzingen en uitleg. Varianten.
DU website Schule und Familie
Een opgewreven ballon laat papieren mensjes opspringen.

Balspel

EN pdf Gupta / Press
Figuurtje van aluminiumfolie op de rand van een opgeladen langspeelplaat.

Barnsteen

NL pdf Hemlab
Wrijf stukje barnsteen over een wollen doek. Hou de steen boven peper.

Bel

EN website Arvind Gupta Toys
Statisch 'belletje' hangt tussen 2 blikjes en is verbonden met aluminiumfolie en tv.

Blauwig

EN website Bang goes the theory
Donker. Suikerklontjes vermalen, plakband, envelop. Positieve, negatieve lading.
EN website Marvin and Milo
Donker, knabbel op snoep, plakband, envelop open scheuren. Blauwige gloed.

Blikje

NL website Proefjes.nl
Kan een frisdrankblikje bewegen zonder dat je het aanraakt? Link uitleg en werkblad.
NL pdf Windpark Noordoostpolder
Blikje voorbewegen met ballon. Korte duidelijke uitleg.
NL website Zo Zit Dat
Blikje bewegen zonder aan te raken. Uitgebreide uitleg.
EN website Science Explorer
Plak de ballon eens aan je gezicht. Leuke instructie.
EN video Questacon
Ballon opwrijven aan haar of trui, daarna blikje voortbewegen. Goede uitleg.
EN website Marvin and Milo
Met een ballon een blikje voortbewegen. Leuke strip.
EN website The Naked Scientists
Prima en goed geïllustreerde uitleg.
EN website Fizzics Education
Blikje voortbewegen met opgewreven ballon. Suggesties verder experimenteren.
EN website Science World
Blikje voortbewegen: hoe ver? Waterstraal variabelen als temperatuur.
DU website Physicbox
Bootje vouwen en met een opgewreven rietje voortbewegen in het water.

Cereal

EN website ZOOM
Hier worden een cereal, een langspeelplaat en een wollen trui gebruikt.
EN website University of Virginia
Uitgebreid experimenteren met ballon en o.a. cereal. Ook 'ballon elektroscoop'.
EN pdf Dragonfly TV
Rylee heeft prothese. EMG meet spieractiviteit. Onderzoek statische elektriciteit: cereal.
EN video Dragonfly TV
Bijbehorende video.
EN website Science made Simpel
Met geladen kam bij cereal of gepofte rijst. Links naar veel algemene uitleg.

Gelatinepoeder

EN website ZOOM
Een ballon, een wollen kledingstuk en een beladen toetje: gelatinepoeder.

Gepofte rijst

EN website Edible Inedible Experiments
Hier ligt de gepofte rijst onder een plaatje plexiglas.

Glasplaatje

EN pdf Gupta / Press
Eenvoudige, duidelijke tekening van het proefje.

Haar

EN website Charles Edison Fund
Haren, kammen en ballonnen in een duidelijke opzet.
DU website Physicbox
Leuke vormgeving met haar van zijdepapier op kartonnen hoofd.

Hoogspanning

DU website Physicbox
Een opgeladen ballon leggen op een metalen roostertje dat op een droog glas ligt.

Kat

EN website Little Shop of Physics
Met de kat over het vloerkleed glijden in een donkere kamer.

Lading

EN video Science Snacks
Sla een elektrische lading op en maak dan vonken. Video glashelder.

Langspeelplaat

DU website Schule und Familie
Dansende 'parels' op een opgewreven langspeelplaat. Potlood, grafiet, erbij.

Leidse Fles

EN website Science Snacks
Goed opgebouwde proef die uitmondt in de Leidse fles, voorloper van de condensator.
EN website Reeko
Ook eenvoudige materialen en duidelijke handleiding.

Leidse Fles

EN website Bizarre Stuff
Elektrische lading bewaren in een Leidse Fles. Uitgebreide handleiding.

Letter

EN website Charles Edison Fund
Een gepeperde letter op een deksel.

Lucifer

EN video Spangler
Beschrijving, uitleg en video van leuke truc met lucifer, munten en ballon.
EN website Marvin and Milo
Leuk stripje van dit 'don't touch' proefje.

Maïzenapapje

EN video Spangler
Beschrijving en uitleg van het hierboven, in Sick Science uitgevoerde proefje.
EN website The Naked Scientists
Elektrische slijm met een maïspapje. Leuk en duidelijke uitleg.

Monster

NL website Zo Zit Dat
Met opgewreven ballon bliksem boven het hoofd van monster van klei en paperclips.

Olie

DU website Physicbox
Opspringende olie?

Peper

NL website Wouters Wonderlijke Werkzolder
Peper en zout door elkaar. Weer scheiden met een ballon.
NL website Expedition Chemistry
Peper en zout scheiden met een geladen plastic lepeltje.
NL website Proefjes.nl
Peper en zout scheiden met statisch geladen ballon. Links: uitleg en werkblad.
NL website Aha in de Klas
Peper en zout scheiden in paasstijl. Leuk!
EN website CMSTE
Ook andere manier voor scheiden zout en peper: petrischaaltje en deksel erop.
DU website Schule und Familie
Peper, zout en opgewreven plastic lepel, geen metaal want...prima uitleg.

Plakband

EN website DFTV
2 stukken plakband lostrekken van een rolletje, naast elkaar hangen en zien afstoten.
EN website Little Shop of Physics
Plakband bij een monitor houden.
EN website Science World
Proefje: 3 stukjes plakband. Wat gebeurt als je de stukjes tape naar elkaar toe beweegt?
EN website Reeko
Opstellig met rietjes in filmkokertjes, gebogen, plakband eraan. ook proef met kam.
EN website The Naked Scientists
Plakband en statische elektriciteit. Heldere uitleg en illustraties..
EN website Science by Email
Proefje lukt met verschillende soorten plakband. Goede uitleg.

Plastic

EN pdf Marine Science
Statische elektriciteit met opgewreven plastic fles en andere plastic materialen.
EN video Arvind Gupta Toys
Hier met slierten van een gerafelde plastic tas. Links naar beschrijving en video.

Pvc - tennisracket

NL pdf Slimme Handen
Met zelfgemaakte pvc - tennisracket een statisch geladen ballon zwevend houden.
EN video Science Bob
Proefje met mylar tinsel (kerstversiering, visgerei) en statisch geladen PVC pijp.

Slang

EN pdf Gupta / Press
Met geladen pen een spiraalvormige slang van papier omhoog laten komen. P.12.

Spaarlamp

NL pdf NEMO
Met alleen een ballon en je haar kan je een spaarlamp laten branden!
NL pdf NEMO
Bijbehorende leerkrachtenhandleiding en goede tip mbt gloeilamp p.33
EN website The Naked Scientists
Met behulp van een opgewreven ballon een spaarlamp laten oplichten.

Spanningszoeker

EN pdf Gupta / Press
Lampje spanningszoeker, aan 1 kant vast houden, andere over piepschuim. P.14.
EN website Hunkin
Aardige tekening van deze proef met neon lampje.

Stationnetjes

NL website Ken de Natuur
Verschillende proefjes met statische elektriciteit en aandacht voor onweer.
EN pdf Discover Primary Science
Trigger Questions. Goede onderzoeksopzet bij elk onderdeel.
EN website CanTeach
3 tien-minuten stationnetjes met ping pong balletjes, snippers en waterstraal.
EN website UEN
Stationnetjes adh van Romeo en Julia. O.a. 'slangenbezweerder'. Met werkbladen.

Ster

DU website Zzzebra
Met geladen liniaal een papieren ster laten draaien.

Teflon

EN website University of Virginia
Experimenteren met ballon, blikje, Teflon stokje en spanningmeter.

Testlab

EN pdf Suzy's World
Verschillende materialen. Test wat door de ballon aangetrokken wordt en wat niet.

TL-buis

EN website Hunkin
Met statische elektriciteit een fluoricerende lamp laten schijnen.
EN website Energy Quest
Hier worden verschillende materialen gebruikt.
EN website Reeko
Een statisch geladen kam bij het metalen eind van een lamp houden.
EN website Weather Wiz Kids
Hier wordt de uitleg doorgetrokken naar onweer.
DU website Zzzebra
Hier met een wollen doek langs de TL-buis.
DU website Physicbox
Hier met een geladen ballon een vonkje laten overslaan.

Tribo-elektrisch

EN website Science World
Tribo-elektrisch effect. Welke combinaties van materialen zorgen voor lading

Van de Graaff

EN website Science World
Van de Graaff met piepschuim pinda's, taartvorm. Goede video ea extra's.
EN website Jefferson's Lab
Experimenteren met een Van de Graaff generator.

Vlooiencircus

EN website Science Snacks
Vlooiencircus met rijstkorrels als vlooien. Leuke opzet. Duidelijke uitleg.

Vlooienspel

EN pdf Gupta / Press
Elektrisch vlooienspel van een grammofoonplaat en propjes van zilverpapier. P.13.

Vonk

EN website Hunkin
Vonk over laten springen van jou op een waterstraal, als je eerst statisch geladen bent.

Waterstraal

NL website Proefjes.nl
Ballon. Dingen naar je toe trekken zonder aan te raken! Link naar uitleg en werkblad..
NL website Science Space
Waterstraal buigt bij statisch geladen ballon. Met duidelijke simulatie.
NL website Aha in de Klas
Met een statisch geladen kam een waterstraaltje buigen. Goede uitleg.
NL pdf Waternet
Waterstraal buigt als opgewreven statisch geladen ballon erbij komt. Tips.
EN website Science Bob
Verder experimenteren: temperatuur, vochtigheid (douche), grootte kam.
EN website Surfing Scientist
Duurzame uitvoering! Goede uitleg.
EN website Scientific American
Proef met waterstraal hier uitgevoerd met 3 piepschuim bekers. Prima uitleg.
EN website Physics Central
Verder experimenteren met wrijftijd, temperatuur water, iets anders dan kam.
EN website DFTV
Hier de vraag hoe het kan dat de waterstraal buigt.
EN website Informit
Ook experimenteren met twee ballonnen of linialen.
EN website Marvin and Milo
Leuke strip met dit proefje.
EN website Fizzics Education
Waterstraal buigen met geladen kam. Enkele variaties.

Zwevende ring

NL pdf NEMO
2 statisch geladen voorwerpen beïnvloeden elkaar. Lijkt alsof je kunt toveren!
NL pdf NEMO
Bijbehorende leerkrachtenhandleiding, met duidelijke achtergrondinfo p.18
NL website Klokhuis
Met een opgewreven ballon laar Iwan een plastic ring zweven.
NL video Technopolis
Ring, geknipt van plastic zakje, zweeft boven opgewreven ballon. Goede video!
EN website Cool Science
Hou plastic ring of sneeuwvlok zwevend met pvc-pijp. Veel info, prima video.
EN video Spangler
Met een doek ballon en strook van plastic zak opwrijven. Strook zweeft boven ballon.

Aanvullend

Elektriseermachine

NL video Schooltv
Rond 1800 worden de eerste stoten elektriciteit opgewekt met een elektriseermachine.

Kopieerapparaat

NL website Willem Wever
Hoe werkt een kopïeerapparaat?

Sponsoren

Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen logo_khmw
Het Platform Bèta Techniek logo_platform_betatechniek
Rabobank Haarlem en Omstreken logo_rabobank

Actueel op Twitter

Actueel op Twitter
Nieuws over EncyclopeDoe, Ontdekpek, blog, proefjes bij actualiteiten. twitter.com/encyclopedoe

Leerlijn Techniek

Nu ook op YouTube kanaal. youtube2

Proevenpret

Expedition Chemistry veel coole proefjes expeditionchemistry2

Werkbladen Ontdekplek

Op Ontdekplek.nl staan 50 werkbladen eenvoudig en uitdagend: robothand flipperkast dierentuin en veel meer ontdekplek