| Activiteiten |
|
 |
Adhesie |
|
Nye: adhesie, cohesie en zwaartekracht komen ter sprake bij deze druppels-op-de-munt activiteit. Goede toelichting. Marsden: hier gaat het om cohesie bij verschillende druppels. Zie Running honey. Discrepant Events en Whelmer: cohesie bij twee reageerbuisjes die precies in elkaar passen. Vicky Cobb: een leuk trucje met een plastic lepeltje op je neus. Daryl Science: hier wordt aan de bar zout gebruikt om de adhesie op te heffen. Het grote experimenteerboek: water in een doorzichtig dun en dik rietje. |
|
|
 |
Adhesie |
|
Schooltv: In deze demonstratieproef zie je dat watermoleculen elkaar wel sterk moeten aantrekken. |
|
|
 |
Afwasmiddel |
|
Digischool: een in afwasmiddel gedoopt lucifertje op het water in een met draad gevormd lusje houden. Door verbreking van de oppervlaktespanning ontstaat een mooie cirkel. Churchill: hier wordt zeep gebruikt. |
|
|
 |
Alcohol |
|
Young Engineers Club: de reactie van alcohol op de oppervlaktespanning van water. |
|
|
 |
Aluminiumfolie |
|
Proefjes.nl: een vlotje van aluminiumfolie dat een vracht draagt van muntjes, paperclips en punaises. Onderdeel van een goed opgebouwde serie van drie proefjes. |
|
|
 |
Boot |
|
Digischool: bootje gemaakt van een kaart, met gleuf achteraan waarin je een paar druppels afwasmiddel laat vallen. |
|
|
 |
Bootrace |
|
Proefjes: bootje van papier, eenvoudige duideljke uitleg. Celebrate Science: zelf gekleurd bootje van karton. Dimdima: hier worden twee lucifers weggejaagd door een rietje met wat zeep. Richards: een leuk bootje van kurk, lucifers en aluminiumfolie. Broward: bootje van piepschuim. Surfing Scientist: broodclipje in melk en met kleurstof. Experimentis: hier wordt gekleurd rubber gebruikt. En een leuke variant: een spiraal. Aanrader. |
|
|
 |
Cohesie |
|
University of Regina: water schenken langs een draadje. Science News: boeiende varianten. Hoch Sauerland Wasser: water kruipt door een rietje naar boven. |
|
|
 |
Dieren |
|
Churchill: effect van wassen in een eendenvijver in een eenvoudig proefje met een plastic zak. Aanrader. |
|
| bron |
365 natuur- en scheikundeproefjes |
| auteur |
Churchill, R., Loeschnig, L.V. en Mandell, M. |
| pagina nr |
73 |
| isbn |
3-8290-2200-X |
| links |
|
| soort |
quickie |
|
 |
Doolhof |
|
NASAexplores: een grote druppel zo snel mogelijk met een tandenstoker door een doolhof op een stuk vetvrij papier leiden. Leuk spelletje. Discrepant Events: begeleidende vragen. |
|
|
 |
Druppelrace |
|
Young Engineers Club: een druppelrace op een glijbaan van vet papier. Eerst druppels op vetvrij papier vangen met een natte tandenstoker. |
|
|
 |
Druppels |
|
Proefjes: hoeveel druppels kunnen er op een munt van 2 euro? Topscience e.a.: druppels op een munt in een leuke opzet waarbij met een speld in het bolletje water wordt geprikt. USOE: nog veel meer geëxperimenteer met druppels. Prima. Science Spot: ook zelf experimenten bedenken. Met werkbladen. ZOOM (2): ook experimenteren met andere vloeistoffen. Reading Rainbow: ook met andere oppervlakken. Girls at the Center: aandacht voor samenwerking. Press: nog een uitbreiding met een stukje kurk op de rand van de munt. Hierbij speelt adhesie tussen de moleculen een rol |
|
|
 |
Geintje |
|
Hunkin: lekke fles onderwater vullen, dop erop en iemand vragen de dop eraf te halen. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
Hunkin 
|
| soort |
quickie |
|
 |
Glazen |
|
Goldstein: het ene wijnglas met water, vanuit het water, omgekeerd op een ander wijnglas met water, langzaam verschuiven, dubbeltje ertussen. |
|
| bron |
Huiskamer Experimenten |
| auteur |
Goldstein-Jackson, K. |
| pagina nr |
16 |
| isbn |
90 6134 161 2 |
| links |
|
| soort |
quickie |
|
 |
Grootste |
|
WNET post-viewing activities: welke van vier vloeistoffen heeft de grootste oppervlaktespanning. |
|
|
 |
Insect |
|
Proefjes.nl (1): er zijn insecten die op water kunnen lopen. Hier kun je er zelf één maken van sluitstrips van vuilniszakken. Proefjes.nl (3): hier kun je de bijbehorende tv uitzending zien. Als je de gelegenheid hebt, is het ook leuk om even te lopen naar de plek waar je de insekten kan zien. De Kinkerbuurtschool: een kunstzinnige uitwerking. Even scrollen. Nye: surfend insect. |
|
|
 |
Koorddansen |
|
Churchill: water over een touwtje laten lopen. |
|
| bron |
365 natuur- en scheikundeproefjes |
| auteur |
Churchill, R., Loeschnig, L.V. en Mandell, M. |
| pagina nr |
58 |
| isbn |
3-8290-2200-X |
| links |
|
| soort |
quickie |
|
 |
Midden |
|
Churchill e.a.: een kurk precies in het midden laten drijven in een glas water door het water tot boven de rand te laten stijgen. Scouting: proefje met suikerklontje en tandenstokers. Proefjes: pingpongballetje op hoogste bolle punt. Discrepant Events: begeleidende vragen. Vidya Online: leuke uitvoering met een kurkje op een munt waarop water gedruppeld wordt. |
|
|
 |
Midden |
|
Arnold: pingpongballetje of piepschuim midden in een vol glas en munten erbij gooien. |
|
| bron |
Explosieve experimenten |
| auteur |
Arnold, N. |
| pagina nr |
119 |
| isbn |
90 206 0521 6 |
| links |
|
| soort |
quickie |
|
 |
Muntjes |
|
Proefjes.nl: muntjes werpen in een vol glas water. Als onderdeel van een goed opgebouwde serie van drie proefjes, met de bijbehorende tv uitzending. Digischool: hier worden spijkers gebruikt. Waterwaaier: leuk stripje. Eureka TV en Universität Muenchen: spelvorm, prima!. Ontario Science Cemter: ook variant met afwasmiddel in het water. Goede uitleg. Marsden en Hall of Science: hier worden paperclips gebruikt. ZOOM: hier wordt ook met andere vloeistoffen geëxperimenteerd. SITA (1): lepelt er als variant water bij. SITA (2): duidelijk tekeningetje voor het verklaren. Wonders of our World: aandacht voor insecten. Churchill: hier worden er spelden in het volle glas gedaan. |
|
|
 |
Naald |
|
Historisch Museum: een met boter ingevette naald op water laten drijven. Daarna afwasmiddel erbij. Let's Talk Science: naald op het water laten drijven. Heldere uitleg met goede illustraties. The Naked Scientists: uitstekende illustraties. Ian Reed: eerst op een tissue laten drijven. |
|
|
 |
Paperclip |
|
Hall of Science: paperclip op wateroppervlak. C3: waterleidingmaatschappij Drenthe en Proefjes.nl, Natuur & Wetenschap en Scouting: hier wordt een punaise gebruikt. |
|
|
 |
Peper |
|
Proefjes.nl e.a.: oppervlaktespanning onderzoeken m.b.v. peper, olie en afwasmiddel. Goed werkblad. Thinkquest, Zzzebra, Helles-Koepfchen en Het grote experimenteerboek: leuk proefje: vinger dopen in met peper bestrooid wateroppervlak. Dr. Deadly: een leuke presentatie. National Chemistry Week: in de vorm van een heel klein verhaaltje. Uitstekend. Science is Here: ook prima opzet. University of Regina met filmpje ofwel een peper-clip. Kids Union: hier wordt uitgebreid verder geëxperimenteerd. Youtube: filmpje van Surfing Scientist. Activity TV: een leuke verhalende presentatie. |
|
|
 |
Plastic |
|
Young Engineers Club: plastic mandje drijft eerst, maar zinkt als er een tissue in gelegd wordt. |
|
|
 |
Proefjesles |
|
Proefjes.nl: een proefjesles over water, zeep en oppervlaktespanning. Serie van 8 proefjes, voorafgegaan door een kringgesprek. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Ned
Proefjes.nl 
Word doc.
|
| soort |
experiment |
|
 |
Scheermesje |
|
SITA e.a.: m.b.v. een vloeitje een scheermesje, een naald en een paperclip op het water laten drijven. Lusje erom heen. Afwasmiddel erin. |
|
| bron |
Wetenschap ontdekken |
| auteur |
Hann, J. |
| pagina nr |
142 |
| isbn |
90 6565 518 2/CIP |
| links |
Eng
SITA 
Dui
SITA 
Dui
TK Logo 
|
| soort |
quickie |
|
 |
Speedboot |
|
Press, Vidya, Kids en Zzzebra: gespleten lucifertjes met wat afwasmiddel ertussen veranderen in speedbootjes. Eurekas: een bootje van papier. Klik 'het experiment'. SOF: een ander bootje. ZOOM (1): een duidelijke aanpak. ZOOM (2): een fraaie vormgeving. SMILE: verschillende soorten zeep, warm en koud water, wanneer kom je het verst? Ask a Scientist: verschil zeep met of zonder detergent. |
|
|
 |
Spiraal |
|
Dimdima: een spiraal van koperdraad gaat draaien op water, als er afwasmiddel bijkomt. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
Dimdima 
|
| soort |
quickie |
|
 |
Stationnetjes |
|
Discover Primary Science: drie eenvoudige proefjes m.b.t. de oppervlaktespanning. |
|
|
 |
Stroming |
|
Educator's Cheapbook: stroming door verandering in de oppervlaktespanning zichtbaar maken in een lichtgekleurd dienblad met gekleurd water en een aan één kant afgesloten slootje met kleioevers. Mooi en veel uitleg. Goed geïllustreerd. |
|
|
 |
Talkpoeder |
|
Waterschap Rijn en IJssel: talkpoeder strooien op het water, met vinger en daarna met zeepvinger aanraken. |
|
| bron |
365 natuur- en scheikundeproefjes |
| auteur |
Churchill, R., Loeschnig, L.V. en Mandell, M. |
| pagina nr |
115 |
| isbn |
3-8290-2200-X |
| links |
Ned
Waterschap Rijn en IJsel 
klik thuis, doe een proef Eng
Science at Home 
|
| soort |
quickie |
|
 |
Vasthoudend |
|
WDR Liliputz: munten stapelen op een stuk karton dat over een vol glas water ligt: de oppervlaktespanning houdt het karton vast. Hierna volgen twee andere proefjes met oppervlaktespanning: munten werpen in een vol glas water en een loep maken van druppels. Aardige toelichting over planten sproeien op een zonnige dag. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Dui
WDR Lilipuz 
|
| soort |
quickie |
|
 |
Versterkt |
|
Science Bob: proefje met een paperclip. Extra hierbij is het versterken van de oppervlaktespanning m.b.v. babypoeder. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
Science Bob 
|
| soort |
quickie |
|
 |
Water |
|
Suzy: lepeltjes water bij een vol glas water doen. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
Suzy 
|
| soort |
quickie |
|
 |
Waterafstotend |
|
University of Regina: lycopodium poeder op water laten drijven en door je hand erin te steken het waterafstotende effect te zien. |
|
|
 |
Waterdicht gaas |
|
Arkorum: een stukje fijn gaas op de opening van een omgekeerde en met water gevulde melkfles. Komt geen water doorheen door de oppervlaktespanning. Proefjes.nl: hier wordt een t-shirt gebruikt. Hunkin: hier wordt een zeef gebruikt. National Chemistry Week: even de verwijzing naar de vakantie: jongens, niet tegen die tent nou, anders gaat ie lekken! Uitstekend. Young Engineers Club: een door olie waterdicht gemaakt theezeefje. Spangler: een zakdoek. Physics: prima filmpje. Arvind Gupta: twee trucs met een zakdoek. Leuk! The Naked Scientists: heldere en goed geïllustreerde uitleg. WDR (2): hier wordt een zoutvaatje gebruikt. Forscher Express: hier met een papieren zakdoekje. |
|
|
 |
Waterknopen |
|
Reeko: gaatjes in een blikje maken, water eruit laten stromen en de waterstraaltjes aan elkaar knopen. |
|
|
 |
Waterstraal |
|
Press: spelen met een vinger in een waterstraaltje uit de kraan, waarbij je ziet welke rol oppervlaktespanning speelt. |
|
| bron |
Het grote boek met experimenten |
| auteur |
Hans Jürgen Press |
| pagina nr |
69 |
| isbn |
90 213 0102 4 |
| links |
Eng
Vidya Online / Press 
p.30 pdf
|
| soort |
quickie |
|
 |
Zeef |
|
Vidya Online: een zeef die eerst in olie gedoopt is, vullen met water. |
|
| bron |
365 natuur- en scheikundeproefjes |
| auteur |
Churchill, R., Loeschnig, L.V. en Mandell, M. |
| pagina nr |
113 |
| isbn |
3-8290-2200-X |
| links |
Eng
Vidya Online 
p.23 pdf
|
| soort |
quickie |
|
 |
Zeep en suiker |
|
Mad Science: tandenstokers rondom suiker en rondom zeep: hoe zijn de reacties. |
|
|