| Activiteiten |
|
 |
Absorberen |
|
SOF: absorberen van warmte laten zien door een thermometer in zwart papier te wikkelen en in wit papier. Of met een ballon op een witte en op een zwarte fles.
Rain Bird: gaat de thermometer in sokken.
Nye: in verschillende kleuren water.
Krampf: laat je ijsblokjes smelten onder verschillende lapjes of velletjes.
UNESCO: hier worden temperatuurverschillen met de hand gevoeld.
Zzzebra: aardige illustratie.
Het grote experimenteerboek: hier worden zwart karton en met aluminiumfolie bekleed karton op de sneeuw gelegd, zwart karton zakt erin weg. |
|
|
|
Absorberen |
|
Coachclub: vergelijk potjes water in de zon. Een met aluminiumfolie omwikkeld, een zwart gemaakt en een gewoon. Prima uitleg. Geschikt voor deelnemers met een visuele beperking. |
|
| bron |
Wetenschap ontdekken |
| auteur |
Hann, J. |
| pagina nr |
55 |
| isbn |
90 6565 518 2/CIP |
| links |
Ned
Coachlab
Eng
Estidotmy
|
| soort |
experiment |
|
|
Absorberen |
|
Earth Explorer: wit of zwart, welke wordt het warmst, proefje met zwart karton en bureaulamp.
BOM: absorbtie van warmte van de zon door zand, water, aarde en water dat je steeds roert.
Young Engineers: een lamp boven water en aarde.
Williams: hier worden gips en zwarte verfpoeder gebruikt. |
|
|
|
Absorberen |
|
Natuur voor Kinderen: absorberen en weerkaatsen met zwart papier en aluminiumfolie in de sneeuw.
Willem Wever: hoe kan het dat de kleur wit kouder is dan de kleur zwart? |
|
| bron |
365 natuur- en scheikundeproefjes |
| auteur |
Churchill, R., Loeschnig, L.V. en Mandell, M. |
| pagina nr |
204 |
| isbn |
3-8290-2200-X |
| links |
Ned
Willem Wever
Ned
Natuur voor Kinderen
Word doc.
|
| soort |
experiment |
|
|
Absorberen |
|
Physics Central: verschillende kleuren vilt in een bakje met sneeuw in de zon, welke zakt het diepste weg...eerste experiment van Benjamin Franklin. |
|
|
|
Absorbtie |
|
NEED: hypothese stellen m.b.t. absorbtie door verschillende kleuren water. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
NEED
pdf
|
| soort |
experiment |
|
|
Afkoelen |
|
Her grote experimenteerboek: proefje met het afkoelen van warme thee m.b.v. melk: de thee waaraan je het laatst melk hebt toegevoegd is iets koeler dan het andere kopje thee. |
|
| bron |
Het grote experimenteerboek voor kinderen |
| auteur |
moses. Verlag GmbH |
| pagina nr |
56 |
| isbn |
90-447-0219-X |
| links |
|
| soort |
quickie |
|
|
Ballon |
|
Hall of Science: ballon op een fles, die eerst in koud water staat. Bij warm water wordt de ballon een beetje opgeblazen, bij afkoeling wordt ie weer kleiner.
University of Regina en Go-experimental: de ballon in de fles.
The Experimentals: een duidelijk filmpje.
Physicbox: een zeepbel. |
|
|
|
Ballon |
|
Suzy: ballon opblazen, in de vriezer en kijken wat het resultaat is. |
|
|
|
Beker optillen |
|
Ardley: til met een ballon een beker op. Warm en koud water zullen je hierbij helpen. Leuk. |
|
| bron |
Verrassende proeven met warm en koud |
| auteur |
Ardley, N. |
| pagina nr |
15 |
| isbn |
9002 19152 9 |
| links |
|
| soort |
quickie |
|
|
Bitterzout |
|
ONF: bitterzout in water op kamertemperatuur geeft reactie, afkoeling goed te benutten bij bloeduitstorting. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
ONF
|
| soort |
quickie |
|
|
Brand onder water |
|
Press: kaars in een schaal water tot de rand van de kaars. Het water onttrekt warmte zodat de buitenste rand stearine van de kaars blijft staan. |
|
| bron |
Het grote boek met experimenten |
| auteur |
Hans Jürgen Press |
| pagina nr |
59 |
| isbn |
90 213 0102 4 |
| links |
Eng
Vidya Online / Press
p.26 pdf
|
| soort |
quickie |
|
|
Calorieën |
|
Vidya Online: water verwarmen in een grote en een kleine pan, daarin een kannetje met koud water en in beide de temperatuur meten: de grote pan heeft meer calarieën om af te geven. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
Vidya Online
p.39 pdf
|
| soort |
quickie |
|
|
Compressie |
|
Science by Email: bij samenpersen, compressie van lucht ontstaat warmte, zoals bij een fietspomp. |
|
|
|
Contractie |
|
Science Snacks: contractie en expansie bij een ballon op een flesje in ijs en in de zon. Wordt toegepast op mysterieuze geluiden in huis. Bij Science Snacks toegepast bij een koperen buis, met verwijzing naar bijvoorbeeld een thermostaat en een deksel die vast zit verwarmen. |
|
|
|
Convectie |
|
Arnold: convectie op eenvoudige manier duidelijk maken met een velletje wit papier bij de verwarming.
Dragon: hier wordt er in de handen gewreven. |
|
| bron |
Explosieve experimenten |
| auteur |
Arnold, N. |
| pagina nr |
118 |
| isbn |
90 206 0521 6 |
| links |
Eng
Dragon
|
| soort |
quickie |
|
|
Convectiestromen |
|
Hann: convectiestromen in de lucht op een mooie manier: niet alleen met de wat bekendere slang, maar m.b.v. een mobiel. |
|
| bron |
Wetenschap ontdekken |
| auteur |
Hann, J. |
| pagina nr |
55 |
| isbn |
90 6565 518 2/CIP |
| links |
|
| soort |
|
|
|
Deuk |
|
Wetenschappelijk Denken: deuk uit een pingpong balletje halen. |
|
|
|
Doorgeven |
|
Hann: warmte doorgeven: hete en ijskoude moeren in een beker water. De verandering van temperatuur meten. |
|
| bron |
Wetenschap ontdekken |
| auteur |
Hann, J. |
| pagina nr |
47 |
| isbn |
90 6565 518 2/CIP |
| links |
|
| soort |
quickie |
|
|
Eitje bakken |
|
Eurekas: we willen aantonen dat zwart de warmte absorbeert en zelfs zodanig veel dat we een eitje kunnen bakken op een zwarte auto. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Ned
Eurekas
|
| soort |
experiment |
|
|
Exotherm |
|
About: exotherme reactie bij azijn en staalwol. |
|
|
|
Flessen |
|
Maynard e.a.: fles met koud water, omgekeerd op een fles met gekleurd warm water.
Zzzebra: een flesje met heet water in een fles met koud water. |
|
|
|
Geleider |
|
Science Snacks: waarom voelen verschillende materialen van van dezelfde temperatuur, verschillend van temperatuur aan. Metaal is een geleider, piepschuim is een isolator. |
|
|
|
Geleiding |
|
Proefjes die Boem Doen: propjes vaseline op een ijzeren staaf, aan een kant verwarmen en lees de geleiding af. Ook aardig spelletje met een munt.
DFTV e.a.: mate van geleiding van warmte bij allerlei materialen zoals een houten potlood en een metalen lepel. Een knoop op boter op testmateriaal in warm water.
USOE: daar gebruiken ze marshmallows.
Suzy: stapt in een heet bad, met ijsklontjes en schalen van verschillend materiaal.
Purcell: daar gebruiken ze lasdraad, kralen en bijenwas.
Iron Science Teacher: een uitstekende presentatie en opbouw. Ook verschil begrippen 'warmte' en 'temperatuur' (filmpje, vanaf de 10 e minuut). |
|
|
|
Geleiding |
|
Valkenier: breinaald en de veranderingen erin bij verwarmen door een kaars. Fraaie opstelling, waarbij een pijl de verandering goed aangeeft.
PBD Gent: een koperen staafje. |
|
| bron |
Het grote boek met experimenten |
| auteur |
Hans Jürgen Press |
| pagina nr |
53 |
| isbn |
90 213 0102 4 |
| links |
Ned
PBD Gent
klik warmte opdracht 4
Eng
Vidya Online / Press
p.24 pdf
Dui
Physicbox
|
| soort |
quickie |
|
|
Geleiding |
|
Freiburg: warmtegeleiding bij verschillende materialen. Ook als ze eerst in de zon gelegen hebben.
Hahn: hier worden verschillende materialen m.b.v. boter getest op geleiding. |
|
| bron |
Wetenschap ontdekken |
| auteur |
Hann, J. |
| pagina nr |
53 |
| isbn |
90 6565 518 2/CIP |
| links |
Dui
Freiburg
Dui
Physicbox
|
| soort |
experiment |
|
|
Geleiding |
|
USOE: warmte geleiding en weerkaatsing bij het bereiden van een pizza in een zelfgemaakt oventje. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
USOE
|
| soort |
keukenactiviteit |
|
|
Geleiding |
|
Taylor: warmtegeleiding bij staaldraad en koperdraad: draden met spelden eraan hangen in heet water. |
|
| bron |
Warmte |
| auteur |
Taylor, K. |
| pagina nr |
23 |
| isbn |
90 303 4906 0 |
| links |
|
| soort |
quickie |
|
|
Glazenrace |
|
Forscher Express: een warm en een koud glas van een helling af laten glijden. Welke gaat het snelst? |
|
|
|
Glow stick |
|
NASAexplores: de invloed van de temperatuur op glow sticks. |
|
|
|
Handboiler |
|
Science Snacks: eenvoudig proefje om te laten zien wat er bij het verwarmen van een vloeistof gebeurd. |
|
|
|
Huis |
|
Energy Quest: betekenis van kleur en schaduw bij het koel houden in huis. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
Energy Quest
|
| soort |
experiment |
|
|
In de war |
|
Proefjes: één hand in ijskoud, één hand in heet water, daarna beide in lauw water.
ThinkQuest (2): zie proefjes voelen.
Eurekas: het experiment 'warm en koud tegelijk'.
Lilipuz: toelichting over het begrip. |
|
|
|
In de war |
|
NRC: wijs- en ringvinger op munten uit de diepvries, de middelvinger op een munt op kamertemperatuur. Hoevoelt dat?
USOE: één hand in ijskoud, één hand in heet water, daarna beide in lauw water.
Let's Talk Science: ook nog een aardige met munten op je voorhoofd. |
|
|
|
Koken |
|
Willem Wever: waarom krijg je bubbles als het water kookt?
Science by Email: water koken onder druk.
Physicbox: water in water koken. Zonder zout en met zout. |
|
|
|
Lichtmolen |
|
Vidya: lichtmolentje maken van aluminiumfolie. |
|
| bron |
Het grote boek met experimenten |
| auteur |
Hans Jürgen Press |
| pagina nr |
114 |
| isbn |
90 213 0102 4 |
| links |
Eng
Vidya Online / Press
p.51 pdf
|
| soort |
experiment |
|
|
Lucht |
|
Galaxy: warme en koude lucht gescheiden? Hetzelfde als heet en koud water. Eenvoudig na te gaan in een proefje met gekleurde ijsblokjes. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
Galaxy
|
| soort |
quickie |
|
|
Lucht |
|
University of Regina: warme lucht stijgt in een proefje, waarbij een lucifer naast en boven een brandende kaars gehouden wordt. Met filmpje.
Churchill: talkpoeder boven een lamp, eerst uit, daarna aan. |
|
| bron |
365 natuur- en scheikundeproefjes |
| auteur |
Churchill, R., Loeschnig, L.V. en Mandell, M. |
| pagina nr |
220 |
| isbn |
3-8290-2200-X |
| links |
Eng
University of Regina
|
| soort |
quickie |
|
|
Lucht |
|
Taylor: stijgende warme lucht van een brandend opgerod stukje keukenpapier: de as gaat mee omhoog en het papier gaat in rook op. |
|
| bron |
Warmte |
| auteur |
Taylor, K. |
| pagina nr |
25 |
| isbn |
90 303 4906 0 |
| links |
|
| soort |
quickie |
|
|
Multiple Intelligences |
|
Chariho: lessen en activiteiten m.b.t. warmte en subthema's als isoleren en geleiden, gebaseerd op Multiple Intelligences. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
Chariho
|
| soort |
|
|
|
Munt |
|
Hall of Science e.a.: opspringende munt op een fles, die je gaat verwarmen met je handen of met een zonnetje.
BrainPOP: hier is de fles eerst in de vriezer gezet.
Science Inquiry: verwarmen met heet water.
Churchill: hier wordt een dop gebruikt. |
|
|
|
Newton |
|
Eurekas: afkoelingswet van Newton. Het afkoelen van voorwerpen of vloeistoffen biedt enorm veel mogelijkheden voor experimenten. Daarbij heb je bijna geen ander materiaal nodig dan een thermometer en een uurwerk. De temperatuur van een vloeistof die we opgewarmd hebben zou bij het afkoelen exponentieel dalen. Is dat wel zo? |
|
|
|
Onbrandbaar |
|
Physicbox: onbrandbare zakdoek, lijkt wel als je een sigaret uitdrukt en er zit op die plek een munt achter...die de warmte absorbeert. |
|
| bron |
Het grote boek met experimenten |
| auteur |
Hans Jürgen Press |
| pagina nr |
54 |
| isbn |
90 213 0102 4 |
| links |
Eng
Vidya Online / Press
p.25 pdf
Dui
Physicbox
|
| soort |
quickie |
|
|
Onderkoeling |
|
Newton's Apple: effecten van onderkoeling, ook een positieve, en ervaar iets van het effect door met een sterk afgekoelde hand munten te verplaatsen. |
|
|
|
Papieren beker |
|
Worsley e.a.: water koken in een papieren beker. Prima van opzet. Een omeletje toe!
Hunkin: gebruikt z'n visitekaartje.
Lilipuz: leuke opstelling en duidelijke toelichting. |
|
|
|
Schoorsteen |
|
NASAexplores (1): schoorsteen. Drie manieren van warmteoverbrenging eenvoudig duidelijk gemaakt.
NASAexplores (2): hier wordt speciaal op convectie ingegaan bij een brandende kaars in een doos met gaten. |
|
|
|
Slang |
|
Punt Uit: een papieren spiraal boven een waxinelichtje in een potje.
Churchill: een slang boven de radiator.
Regina en PBD Gent: een alluminiumslang boven een kaars, in een filmpje.
K8AIT: een slang aan een stok of hengel.
K.O.T.G.: een aardige toevoeging.
EEK: een mobiel van een adelaar en aandacht voor thermiek.
Vidya: er wordt een standaard bij gemaakt. |
|
|
|
Steen |
|
Press: een goed bevroren steen laten springen door er kokend water over heen te gieten. |
|
| bron |
Het grote boek met experimenten |
| auteur |
Hans Jürgen Press |
| pagina nr |
54 |
| isbn |
90 213 0102 4 |
| links |
Eng
Vidya Online / Press
p.24 pdf
|
| soort |
quickie |
|
|
Straling |
|
Freiburg: warmtestraling en de werking van reddingsfolie. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
Freiburg
|
| soort |
experiment |
|
|
Stroming |
|
Vidya Online: stroming van warmte in lucht en water. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
Vidya Online
p.41
|
| soort |
quickie |
|
|
Thee |
|
The Naked Scientists: wanneer blijft de thee het warmst, afhankelijk van het moment waarop wat melk toegevoegd wordt. |
|
|
|
Thermosfles |
|
USOE: ontwerp een eigen thermosfles op grond van een materialentest. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
USOE
|
| soort |
experiment |
|
|
Uitzetten |
|
Ardley: uitzetten bij warmte, krimpen bij kou in een fraai proefje waarbij gekleurd water bij afkoeling van een eraan verbonden fles opgezogen wordt.
University of Regina: een opstelling met rietjes en uitzetten en samentrekken van lucht bij heet en koud water. Aardig proefje. Met filmpje.
Vidya: een eenvoudig proefje met verwijzingen naar het dagelijks leven. |
|
| bron |
Verrassende proeven met warm en koud |
| auteur |
Ardley, N. |
| pagina nr |
12 |
| isbn |
9002 19152 9 |
| links |
Eng
University of Regina
Eng
Vidya Online
p.36 pdf
|
| soort |
experiment |
|
|
Uitzetten |
|
Twents Techniek Museum: munt past na verhitting niet meer door precies passend ijzerdraadje.
Proefjes die Boem Doen: wat zet meer uit, ijzer of koper? |
|
|
|
Ventiel |
|
Physicbox: een munt als ventiel op een fles die je met beide handen omvat. De warmte zorgt voor een opwippertje van de munt. |
|
| bron |
Het grote boek met experimenten |
| auteur |
Hans Jürgen Press |
| pagina nr |
51 |
| isbn |
90 213 0102 4 |
| links |
Dui
Physicbox
|
| soort |
quickie |
|
|
Verdampen |
|
Galaxy: water neemt veel warmte weg als het verdampt. Bijvoorbeeld na het zwemmen. Zwaaien met een thermometer in een nat doekje. |
|
| bron |
Verrassende proeven met weer |
| auteur |
Ardley, N. |
| pagina nr |
15 |
| isbn |
9002 19205 3 |
| links |
Eng
Galaxy
|
| soort |
experiment |
|
|
Verloop |
|
PALS: verloop van de temperatuur van een beker koud en een beker heet water ten opzichte van de kamertemperatuur. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Eng
PALS
|
| soort |
experiment |
|
|
Verwarming |
|
Natuurlijk Energy: schitterend, schitterend, schitterend: verwarming met radiator nagebouwd met behulp van een doos en een slang. |
|
|
|
Voelen |
|
PBD Gent: welke voorwerpen voelen koud aan en welke warm? |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Ned
PBD Gent
klik warmte opdracht 9
|
| soort |
quickie |
|
|
Vulkaan |
|
Proefjes.nl e.a.: vulkaanachtig effect met een klein flesje met gekleurd heet water in een met koud water gevulde grotere fles. |
|
|
|
Warmteslinger |
|
Natuurlijk Energy: warmteslinger van goudpapier en in een standaard. Mooi! |
|
|
|
Water |
|
Proefjes: vermengen heet en koud water zich?
Discrepant Events: werken met kleurstoffen. Begeleidende vragen.
Scholastic: een papieren bekertje met ijsblokjes en vier gaatjes laten zakken in een potje met warm water.
Science by Email: handige opstelling met kaart met gaatjes tussen twee flessen, effect wordt 'onderwater-fontein' genoemd.
Het grote experimenteerboek: een verwarmde inktpatroon met een gaatje in een glas koud water. |
|
|
|
Water koken |
|
Physicbox: water koken met onderdruk. |
|
| bron |
|
| auteur |
|
| pagina nr |
|
| isbn |
|
| links |
Dui
Physicbox
|
| soort |
experiment |
|
|
Zeef |
|
Press: een zeef houdt de vlam van een kaars tegen. |
|
| bron |
Het grote boek met experimenten |
| auteur |
Hans Jürgen Press |
| pagina nr |
55 |
| isbn |
90 213 0102 4 |
| links |
Eng
Vidya Online / Press
p.25 pdf
|
| soort |
quickie |
|
