Onderwerpen

Aanpassing
Aardappel
Aardbeving
Aarde
Aardgas
Aardolie
Absorberen
Achtbaan
Ademhaling
Aerodynamica
Afrika
Afstandsbediening
Afval
Aggregatietoestanden
Aids
Alarm
Alcohol
Alien
Amfibieën
Anemometer
Archeologie
Archimedes
Asteroïde
Astronaut
Atmosfeer
Atoom
Auto
Bacteriën
Ballon
Ballonraket
Ballonwagen
Barometer
Batterij
Bedreigde diersoorten
Bergbeklimmen
Bergen
Bestrijdingsmiddelen
Besturingen
Beveiliging
Beweging
Bij
Binnenhuisarchitectuur
Bio-energie
Biodiversiteit
Biologie
Biomimicry
Biotechnologie
Blessure
Bloed
Bloedsomloop
Bloem
Blubber
Bodem
Bodemdieren
Boemerang
Boerderij
Boom
Boot
Bos
Bouwen
Brachistochroon
Braille
Brand
Broeikaseffect
Brood
Brug
Bungee jump
Caleidoscoop
Camera obscura
Camouflage
Capillaire werking
Cel
Centrifugale kracht
Chaos
China
Chocolade
Chromatografie
Circus
Colloïde
Communicatie
Compact disc
Compost
Computer
Condenseren
Conserveren
Constructies
Cosmetica
Creativiteit
Culturen toen en nu
Dag en nacht
Dammen en dijken
Detective
Dichtheid
Dierentuin
Dinosaurus
DNA
Dolfijn
Doolhof
Doppler-effect
Drie-D
Drijven en zinken
Drone
Droogijs
Drugs
Druk
Druktechnieken
Duiken
Duurzaamheid
Eclips
Ecosysteem
Eencelligen
Egg-drop
Egypte
Ei
El Niño
Elasticiteit
Elektriciteit
Elektrochemie
Elektromagneet
Elektromotor
Elektronica
Elektroscoop
Emulsie
Energie
Enzymen
Erfgoed
Erosie
Evenwicht
Evolutie
Expeditie
Familie
Feest
Fiets
Film
Fontein
Fossiel
Fotografie
Fotosynthese
Frisbee
Fruit
Gas
Gebit
Gebouwen
Geheimschrift
Geiser
Geld
Geleedpotigen
Geluid
Geluidsapparatuur
Geneeskunde
Geneesmiddelen
Genetica
Gepolariseerd licht
Geraamte
Gereedschap
Geschiedenis
Gesteenten
Getijden
Geur
Gewichtsloosheid
Gips
Gist
Glas
Gletsjer
Godsdiensten, levensovertuigingen
Golven
Goochelen
Goud
Graan
Grieken
Griezelen
Groenten
Grondwater
Grot
Gyroscoop
Haai
Habitat
Halloween
Harry Potter
Hart
Heelal
Hefboom
Helikopter
Helling
Helm
Hemel
Herbarium
Hersenen
Heteluchtballon
Hevel
Hijskraan
Hologram
Hond
Hormoon
Hout
Hovercraft
Huid en haar
Huisdieren
Huishoudelijke apparatuur
Huishouden
Hydraulica
Hydrometer
Hygiëne
Hygrometer
IJs
IJskast
Immuunsysteem
India
Indianen - culturen
Insecten
Isolatie
Italië
Japan
jo-jo
Kaars
Kaart
Kameleon
Kamp
Kanker
Kasteel
Kat
Katalysator
Katapult
Katrol
Kauwgom
Kelten
Kermis
Kernenergie
Kerstmis
Kettingreactie
Keuken
Kinetische energie
Kleding
Klei
Kleur
Kleurenschijf
Klimaatverandering
Klok
Knikkerbaan
Knopen
Kogellagers
Komeet
Kompas
Koolstofdioxide
Koraal
Koudbloedigen
Krachten
Krater
Kristallen
Krukas
Kunst
Kunststof
Kust
Kwadrant
Ladder
Lamp
Lampion
Landbouw
Laser
Lava lamp
Lawine
Lente
Lenzen
Leven en dood
Licht
Lijm
Loep
Longen
Lucht
Luchtdruk
Luchtvervuiling
Maan
Machines
Magnetisme
Magnetron
Mars
Materialen
Medische hulpmiddelen
Meelworm
Melk
Mengsels
Menselijk lichaam
Mesopotamië
Metalen
Meten
Meteoriet
Metselen
Meubels
Microbe
Microscoop
Middeleeuwen
Mier
Mijnbouw
Milieu
Mineralen
Misconcepties
Mobiel
Moleculen
Molen
Morse
Motor
Mummie
Munten
Museum
Muziek en dans
Muziekinstrumenten
Möbius
Nabeeld
Nanotechnologie
Natuur
Natuurkunde
Neus
Noorderlicht
Olievervuiling
Onder de grond
Ondernemen
Onderzeeboot
Ongewervelden
Ontwerpen
Onweer
Oog
Oor
Oplossing
Oppervlaktespanning
Optische illusie
Opwaartse druk
Osmose
Oxidatie
Ozon
Paard
Paddenstoelen
Papier
Papieren vliegtuig
Parachute
Patronen
Pendule
Periodiek systeem
Periscoop
Perspectief
Pinguïn
Piramide
Piraten
Planeten
Plant
Plastic
Pneumatiek
Polder
Politiek
Polymeren
Pomp
Poolstreken
Popcorn
Potentiele energie
Prehistorie
Pretpark
Prisma
Productie
Proteïne
Psychologie
Puzzel
Quarks
Radio
Radioactiviteit
Raket
Rampen
Reactiesnelheid
Reclame
Recycling papier
Recycling Upcycling
Regen
Regenboog
Regenmeter
Regenwoud
Rekenen
Relativiteit
Reptielen
Resonantie
Reuk
Rivier
Robot
Roest
Roken
Romeinen
Rubber
Rube Goldberg
Ruimtestation
Ruimtevaart
Ruimtevaartkleding
Ruimtevaartvoedsel
Schaatsen
Schaduw
Scheepvaart
Scheikunde
Schelpen
Schilderkunst
Schimmels
School
Science Fiction
Seismograaf
Seizoenen
Sensoren
Sextant
Sieraden
Sint-Maarten
Sinterklaas
Slak
Slang
Slijm
Slinger
Sloophoek
Slootdieren
Sluis
Sluitingen en sloten
Smaak
Sneeuw
Snoep
Snot
Solderen
Space Shuttle
Special Effects
Spectroscoop
Spectrum
Speelgoed
Speeltuin
Spel
Spiegel
Spieren
Spijkerbed
Spijsvertering
Spin
Sporen
Sport
Stad
Stalactieten
Statische elektriciteit
Statistiek
Stem
Sterren
Stoom
Straalmotor
Streepjescode
Stroboscoop
Sublimatie
Suiker
Survival
Symmetrie
Taal
Tandpasta
Tandwielen
Tast
Techniek op school
Technisch tekenen
Tektonische platen
Telefoon
Telescoop
Televisie
Terrarium
Textiele werkvormen
Theater
Thermometer
Tijd
Tornado
Touw
Traagheid
Transport
Trein
Tuin
Tunnel
Turbine
Uil
Uitvinding
Veer
Veerkracht
Veiligheid
Verandering
Verdampen
Verf
Verkeer
Verkiezingen
Verlichting
Verpakking
Vervoer
Vet
Vikingen
Vingerafdrukken
Virus
Vis
Vitamine
Vleermuizen
Vliegen
Vliegende schotel
Vlieger
Vliegramp
Vliegtuig
Vlinder
Vloeistof
Vloeistoffentoren
Vlot
Vochtigheid
Voedsel
Voedselketen
Voertuigen
Voetbal
Vogel
Voortplanting en seksualiteit
Vormen
Vulkaan
Vuur
Vuurtoren
Vuurwerk
Walvis
Wapens
Warm en koud
Water
Waterdruk
Waterkracht
Waterkringloop
Watertoren
Watervervuiling
Waterzuivering
Weer
Wegen
Wetenschap
Wetlands
Wieg van Newton
Wielen en assen
Wind
Windenergie
Windsnelheid
Windvaan
Wiskunde
Woestijn
Wolken
Worm
Wrijving
Zaden
Zalm
Zand
Zee / Oceaan
Zeep
Zeepbellen
Zeilen
Zeilwagen
Zenuwspiraal
Zenuwstelsel
Zeppelin
Zetmeel
Ziekten
Zilver
Zintuigen
Zon
Zonne-energie
Zonnestelsel
Zonnewijzer
Zoogdieren
Zout
Zoötroop
Zure regen
Zuren en basen
Zuurstof
Zwaartekracht
Zwaartepunt
Zwanenhals
Zwart gat
Zweefvliegen

Wrijving

Inleidend

Handen

Taal	Type	Link
EN	website	Houghton Mifflin Science Wrijving aan de hand van roeren met een pollepel in water, met beide uiteinden.

Knikkers

Taal	Type	Link
NL	website	Proefjes.nl Wrijving. Kun je knikkeren op een handdoek? Link naar uitleg en werkblad.

Activiteiten

Boeken

Taal	Type	Link
NL	website	Proefjes.nl Schriften in elkaar bladeren en daarna uit elkaar trekken. Link naar uitleg en werkblad.
NL	website	Aha in de Klas Twee schrijfblokken of boeken in elkaar bladeren en trek je niet meer uit elkaar.
NL	website	Heutink Boeken in elkaar. Trekken, wrijving, niet los van elkaar. Loop op ijs, weinig wrijving.
EN	website	Science Buddies Boekjes, dun/dik, in elkaar vlechten. Hoeveel kracht nodig uit elkaar. Extra's. Top!
EN	video	Sick Science Duidelijke video van onscheidbare boeken, door bladzijden in elkaar te bladeren.
EN	website	Spangler Beschrijving en uitleg van het hierboven, in Sick Science uitgevoerde proefje.
EN	website	Fizzics Education Variaties: boeken van verschillende grootte en met verschillende papiersoorten.
EN	website	Daryl Science Hier met van die dikke telefoonboeken.
EN	website	Surfing Scientist Boekjes in elkaar bladeren. Duidelijke instructie met foto's. Goede uitleg.
EN	website	Marvin and Milo Deze proef in een leuke strip.
EN	website	The Naked Scientists Hele goede uitleg, prima illustraties.

Bonenrace

Taal	Type	Link
EN	pdf	Raft Ontwerp een racebaan voor bonen! Invloed grootte en vorm bonen. Varianten.

Draaierig

Taal	Type	Link
EN	website	Marvin and Milo Kleerhanger, M - vorm, plasticine ballen, op hoofd, ronddraaien. Hanger stationair!

Glijbaan

Taal	Type	Link
NL	pdf	123 Lesidee Eenvoudige proefjes en onderzoek met wrijving en zwaartekracht.

Helling

Taal	Type	Link
EN	website	Scientific American Bak zand van schuine plank, van bevroren plank. Wrijvingskracht, wrijvingscoëfficiënt.
EN	pdf	Children's Science Center Helling glad, lichte textuur, ruw. Bal, speelgoedauto eraf. Eerst hypothese.
EN	website	WOW Helling met verschillende ondergrond. wat is het effect. Met vragen.

Klimmer

Taal	Type	Link
EN	website	Science by Email Een fraaie klimmende kikker, met gebruikmaking van wrijving.

Kogellager

Taal	Type	Link
EN	website	Thinking Fountain Experimenteren met kogellagers van knikkers op een soepblik. Fraai.

Kurktruc

Taal	Type	Link
EN	video	Sick Science Kurk uit de fles m.b.v. zakdoek. Korte duidelijke video.
EN	website	Spangler In 'comments' aanwijzing: 'wrijving' als verklaring kurktruc. Ook: plastic zak.

Materialen

Taal	Type	Link
EN	website	Teach Engineering Experimenteer met verschillende materialen, bepaal welke de minste/meeste wrijving.

Ondergrond

Taal	Type	Link
EN	website	Education Beïnvloedt wrijving de snelheid speelgoedauto? Auto op verschillende ondergrond.
EN	website	Galaxy Een boek op verschillende ondergrond. Proef met gewichten.
EN	website	Scholastic Een knikker rolt van helling, hoe ver? Met verschillende ondergrond.

Optillen

Taal	Type	Link
DU	website	Technorama Wie kan een glas optillen zonder het aan te raken? Ballon opblazen.

Potloden

Taal	Type	Link
FR	website	Espace-sciences Trek zwaar boek aan touwtje, verschil met boek op ronde potloden. Historie.

Rijst

Taal	Type	Link
EN	pdf	Children's Science Center Wrijving in een fles met rijst. Optillen met potlood. Heldere uitleg.
EN	website	Science Fun for Everyone Varieer met andere voorwerpen in de fles, ook iets anders dan potlood. Met video.

Serie

Taal	Type	Link
NL	video	Schooltv Full Proof Serie van acht leuke proefjes met wrijving. Ook wat Hollandse ijspret.

Sleutelbos

Taal	Type	Link
NL	pdf	Technopolis Touwtje rond stok. Ene kant kurk, andere glas. Kurk los. Behoud impulsmoment. P.20.
EN	pdf	Cox Science Center Fles oppakken, zonder hem zelfs maar aan te raken! Potlood in pot met rijst.
EN	website	The Experimentals Vallende sleutels aan een veter, hangend over een potlood, naar beneden laten vallen. .
EN	website	Education World Met sleutels, eerst als demo, laten voorspellen. daarna leerlingen.
DU	video	KIKA Stopt de zwevende waterbom of niet? Wrijving voorkomt nattigheid. Spelvorm.

Sneeuw

Taal	Type	Link
EN	video	SciShow Kids Sneeuw niet glad? Dat ligt eraan als je met een slee van een heuvel gaat. Traagheid?

Vloer

Taal	Type	Link
EN	pdf	American Chemical Society Gladde vloer op sokken, op sneakers. Plastic pot, zonder en met elastiek.

Zeep

Taal	Type	Link
EN	website	Suzy's World Speelgoedauto op verschillende ondergrond. Gladde dop van fles met zeep vingers.

Zenuwpees

Taal	Type	Link
EN	video	Science by Email Borstel van tandenborstel die rondtolt m.b.v. een motortje en wrijving. Leuk.

Aanvullend

Schoenzool

Taal	Type	Link
EN	video	Fun Science Demos Video over wrijving bij de fiets, band en rem en bij schoenzolen.
EN	video	Fun Science Demos Wiel komt eerder tot stilstand door wrijving. Grafietpoeder, van potlood of uit tube.

Sponsoren

Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen

Het Platform Bèta Techniek

Rabobank Haarlem en Omstreken

Leerlijn Techniek

Nu ook op YouTube kanaal.

Proevenpret

Expedition Chemistry veel coole proefjes

Werkbladen Ontdekplek

Op Ontdekplek.nl staan 50 werkbladen eenvoudig en uitdagend: robothand flipperkast dierentuin en veel meer