Onderwerpen

Aanpassing
Aardappel
Aardbeving
Aarde
Aardgas
Absorberen
Achtbaan
Ademhaling
Aerodynamica
Afrika
Afstandsbediening
Afval
Aggregatietoestanden
Aids
Alarm
Alcohol
Alien
Anemometer
Archeologie
Archimedes
Asteroïde
Astronaut
Atmosfeer
Atoom
Auto
Bacteriën
Ballon
Ballonraket
Ballonwagen
Barometer
Batterij
Bedreigde diersoorten
Bergbeklimmen
Bestrijdingsmiddelen
Besturingen
Beveiliging
Beweging
Bij
Binnenhuisarchitectuur
Bio-energie
Biodiversiteit
Biologie
Biosfeer
Biotechnologie
Blessure
Bloed
Bloedsomloop
Bloem
Blubber
Bodem
Boemerang
Boerderij
Boom
Boot
Bos
Bouwen
Brachistochroon
Braille
Brand
Broeikaseffect
Brood
Bruggen
Bungee jump
Caleidoscoop
Camera obscura
Camouflage
Capillaire werking
Cel
Centrifugale kracht
Chaos
China
Chocolade
Chromatografie
Circus
Colloïde
Communicatie
Compact disc
Compost
Computer
Condenseren
Conserveren
Constructies
Cosmetica
Creativiteit
Culturen in heden en verleden
Dag en nacht
Dammen en dijken
Detective
Dichtheid
Dieren
Dierentuin
Digitaal
Dinosaurus
Disco
DNA
Dolfijn
Doolhof
Doppler-effect
Drie-D
Drijven en zinken
Droogijs
Drugs
Druk
Druktechnieken
Duiken
Duurzaam
Eclips
Ecosysteem
Eencelligen
Egypte
Ei
Ei-werpen
El Niño
Elasticiteit
Elektriciteit
Elektrochemie
Elektromagneet
Elektromotor
Elektronica
Elektroscoop
Emulsie
Energie
Enzymen
Erfgoed
Erosie
Evenwicht
Evolutie
Expeditie
Familie
Fiets
Film
Fontein
Fossiel
Fotografie
Fotosynthese
Fractals
Frisbee
Fruit
Gas
Gebergten
Gebit
Gebouwen
Geheimschrift
Geiser
Geld
Geleedpotigen
Geluid
Geluidsapparatuur
Geneeskunde
Geneesmiddelen
Genetica
Gepolariseerd licht
Geraamte
Gereedschap
Geschiedenis
Gesteenten
Getijden
Geur
Gewichtsloosheid
Gips
Gist
Glas
Gletsjer
Godsdiensten, levensovertuigingen
Golven
Goochelen
Goud
Graan
Grieken
Griezelen
Groenten
Grondwater
Grot
Gyroscoop
Haai
Habitat
Harry Potter
Hart
Heelal
Hefboom
Helikopter
Helling
Helm
Hemel
Herbarium
Hersenen
Heteluchtballon
Hevel
Hijskraan
Hologram
Hond
Hormoon
Hout
Hovercraft
Huid
Huisdieren
Huishoudelijke apparatuur
Huishouden
Hydraulica
Hydrometer
Hygiëne
Hygrometer
IJs
IJskast
Immuunsysteem
India
Indianen - culturen
Insecten
Isolatie
Italië
Japan
jo-jo
Kaars
Kaart
Kameleon
Kamp
Kanker
Kasteel
Kat
Katalysator
Katapult
Katrol
Kauwgom
Kelten
Kermis
Kernenergie
Kerstmis
Kettingreactie
Keuken
Kikker
Kinetische energie
Kleding
Klei
Kleine bodemdiertjes
Kleine waterdiertjes
Kleur
Kleurenschijf
Klimaat
Klok
Knikkerbaan
Knopen
Kogellagers
Komeet
Kompas
Koolzuur
Koraal
Koudbloedigen
Krachten
Krater
Kristallen
Krukas
Kunst
Kunststof
Kust
Kwadrant
Ladder
Lamp
Lampion
Landbouw
Laser
Lawine
Lente
Lenzen
Leven
Licht
Lijm
Loep
Longen
Lucht
Luchtdruk
Luchtvervuiling
Maan
Machines
Magnetisme
Magnetron
Mars
Materialen
Medische hulpmiddelen
Meelworm
Melk
Menselijk lichaam
Mesopotamië
Metalen
Meten
Meteoriet
Metselen
Meubels
Microbe
Microscoop
Middeleeuwen
Mier
Mijnbouw
Milieu
Mineralen
Misconcepties
Mobieltje
Moleculen
Molen
Morse
Motor
Mummie
Munten
Muziek en dans
Muziekinstrumenten
Möbius
Nabeeld
Nanotechnologie
Natuur
Natuurkunde
Neus
Noorderlicht
Olie
Olievervuiling
Onder de grond
Ondernemen
Onderzeeboot
Ongewervelden
Ontwerpen
Onweer
Oog
Oor
Oplossing
Oppervlaktespanning
Optische illusie
Opwaartse druk
Osmose
Oxidatie
Ozon
Paard
Paddenstoelen
Papier
Papieren vliegtuig
Parachute
Patronen
Pendule
Periodiek systeem
Periscoop
Perpetuum mobile
Perspectief
Pinguïn
Piramide
Piraten
Planeten
Plant
Plastic
Pneumatiek
Polder
Polymeren
Pomp
Poolstreken
Popcorn
Potentiele energie
Prehistorie
Pretpark
Prisma
Productie
Proteïne
Quarks
Radar
Radio
Radioactiviteit
Raket
Rampen
Reactiesnelheid
Reclame
Recycling
Recycling papier
Regen
Regenboog
Regenmeter
Regenwoud
Rekenen
Relativiteit
Reptielen
Resonantie
Reuk
Rivier
Robot
Roest
Roken
Romeinen
Rubber
Rube Goldberg
Ruimtestation
Ruimtevaart
Ruimtevaartkleding
Ruimtevaartvoedsel
Schaatsen
Schaduw
Scheepvaart
Scheikunde
Schelpen
Schilderkunst
Schimmels
School
Seismograaf
Seizoenen
Sensoren
Sextant
Sieraden
Sint-Maarten
Sinterklaas
Slak
Slang
Slijm
Slinger
Sloophoek
Slootdieren
Sluis
Sluitingen en sloten
Smaak
Sneeuw
Snoep
Snot
Solderen
Space Shuttle
Special Effects
Spectroscoop
Spectrum
Speelgoed
Speeltuin
Spel
Spiegel
Spieren
Spijkerbed
Spijsvertering
Spin
Sporen
Sport
Stalactieten
Statische elektriciteit
Stem
Sterren
Stoom
Straalmotor
Streepjescode
Stroboscoop
Sublimatie
Suiker
Survival
Symmetrie
Taal
Tandpasta
Tandwielen
Tast
Techniek op school
Technisch tekenen
Tektonische platen
Telefoon
Telescoop
Televisie
Tennis
Terrarium
Textiele werkvormen
Theater
Thermometer
Thermostaat
Tijd
Tornado
Touw
Traagheid
Transformator
Transistor
Transport
Trein
Tuin
Tunnel
Turbine
Uil
Uitvinding
Veer
Veerkracht
Veiligheid
Verandering
Verdampen
Verf
Verkeer
Verkiezingen
Verlichting
Verpakking
Vervoer
Vet
Vikingen
Vingerafdrukken
Vis
Vitamine
Vleermuizen
Vliegen
Vliegende schotel
Vlieger
Vliegramp
Vliegtuig
Vlinder
Vloeistof
Vloeistoffentoren
Vlotten
Vochtigheid
Voedsel
Voedselketen
Voertuigen
Voetbal
Vogel
Voortplanting en seksualiteit
Vormen
Vulkaan
Vuur
Vuurtoren
Vuurwerk
Walvis
Wapens
Warm en koud
Water
Waterdruk
Waterkracht
Waterkringloop
Watertoren
Watervervuiling
Waterzuivering
Weer
Wegen
Wetenschap
Wetlands
Wieg van Newton
Wielen en assen
Wind
Windenergie
Windsnelheid
Windvaan
Wiskunde
Woestijn
Wolken
Worm
Wrijving
Zaden
Zalm
Zand
Zee
Zeep
Zeepbellen
Zeilen
Zeilwagen
Zenuwspiraal
Zenuwstelsel
Zeppelin
Zetmeel
Ziekten
Zilver
Zintuigen
Zon
Zonne-energie
Zonnestelsel
Zonnewijzer
Zoogdieren
Zout
Zoötroop
Zure regen
Zuren en basen
Zuurstof
Zwaartekracht
Zwaartepunt
Zwanenhals
Zwart gat
Zweefvliegen

Vliegen

Inleidend

Luchtdruk

NL website Proefjes.nl
Wat gebeurt er als je onder vel papier door blaast. Link naar uitleg en werkblad.
EN pdf Arvind Gupta / Press
Hoe harder je blaast, velletje blaas je niet weg. Integendeel. Bernoulli.

Activiteiten

A4-tje

NL website Proefjes.nl
Wat gebeurt er als je ergens overheen blaast? Vliegtuigvleugel. Link uitleg / werkblad.
NL website Zeiltheorie
Met de ronding naar de andere kant: A-4tje naar beneden.
NL video Willem Wever
Principe van lift duidelijk uitgelegd met A-4tje, en met de vleugel van een vliegtuigje.

Bernouilli

EN video The Experimentals
5 proefjes, uitstekende opbouw, zeer heldere uitleg. Aanrader. Watch the show.
EN video Arvind Gupta Toys
Bernouilli in een plastic zak. Link naar beschrijving en video.
EN website Physics World
Een straal water op een ei in het water. En Bernoulli.

Bernouilli

EN video Weird Science Kids
'Bernouilli' wikkelt een hele wc-rol af met een windblower.

Blikjes

NL website Proefjes.nl
Met een rietje tussen 2 blikjes door blazen. Link naar uitleg en werkblad.
EN website Marvin and Milo
Marvin en Milo blazen in deze strip tussen 2 hangende appels door.

Krachten

EN website Science Buddies
Proef om de 4 krachten duidelijk te maken, waar het bij vliegen om gaat.

Lift

DU website Physicbox
Proef met blaadje papier en met een klosje en een kaart eronder. Duidelijke illustratie.

Lift

NL website Luchtscouts
De vliegende pingpongbal: blazen op rietje aan klosje met pingpong bal erop.
EN video Spangler
Plastic fles afsnijden, gat in dop, rietje erdoor: laat pingpongbal zweven. Met video.
EN website Surfing Scientist
Hier wordt een rietje en een knikker of balletje gebruikt. Met duidelijke uitleg.
EN website Science Snacks
Blazen door garenklosje waaronder een papiertje. Uitleg en toepassing.
EN video Arvind Gupta Toys
Pingpongballetje en rietje, op 2 manieren. Link naar video.

Lift

NL website Proefjes.nl
Tussen 2 pingpongballetjes aan een draadje doorblazen. Link naar uitleg en werkblad.
EN video Sick Science
Video van blazen tussen 2 pingpongballetjes door, die mbv klei op rietjes staan.
EN website Spangler
Beschrijving en uitleg van het hierboven, in Sick Science uitgevoerde proefje.
EN video University of Regina
Ook een hele mooie: tussen twee blikjes blazen die op liggende rietjes staan.
EN website How Things Fly
Nog een hele serie Bernoulli, eenvoudige en uitgebreidere én verkeerde uitleg.
EN website The Experimentals
Link naar video met beste en leukste inleiding over Bernoulli. Veel proefjes. Aanrader!.
EN pdf Smithsonian
Hele module over vliegen met veel info en vanaf p.6 proefjes.
EN website Science World
Blazen tussen 2 ballonnen. Tip met wat water ballon stabiliseren. Variaties.
EN website Science by Email
Duidelijke opzet en goede uitleg en toepassing.

Lift

EN website K.O.T.G.
Een bordje in een schaaltje blazen. Maar hoe zit het met die lift in de ruimte?

Maxilift

NL video Technopolis
Strandbal hooghouden met behulp van een bladblazer.
EN website Science Snacks
Proef met haardroger en pingpongbal. Hier maxi-uitvoering met een stofzuiger.
EN website Double Helix
Een uitvoering met een haardroger en een ballon.
EN website Queensland Science Centre
Met twee ballonnen.

Ontwerpen

NL pdf OTIB
Een vliegend voorwerp maken dat zo lang mogelijk in de lucht kan blijven.

Pingpong bal

NL pdf NEMO
Zet een föhn aan en houdt een pingpong balletje in de luchtstraal. Wat zie je gebeuren?
NL website Natuurkundeproefjes
Vervolgproefjes met stofzuiger en kampvuur.
NL website Techniek bij de SWK
De föhn ook eens richting muur houden. Wat gebeurt er dan met het balletje.
EN video Spangler
Balletje boven föhn, 2 balletjes, bal en ballon, wc-rol truc. En rol wc-papier. Met video.
EN website The Naked Scientists
De aerodynamica van de pingpongbal. Prima uitleg, erg goed geïllustreerd.
EN website DFTV
Hoe schuin kun je de föhn houden voordat het balletje valt.
EN website ZOOM
Kun je deze proef ook met 2 pingpongballen of een ander soort bal doen?
EN website Little Shop of Physics
Wat krijg je met een bladblazer allemaal de lucht in?
EN pdf Wildfiles TV
Eenvoudige opzet met een aantal goede vragen.
EN video Physics
Korte video, duidelijke uitleg en prima tips.
DU website Physicbox
Een piepschuimbal, iets groter dan de mond van de föhn.

Propellerstick

EN website Science Toymaker
Propellerstick maken om mee te spelen en te experimenteren. Link instructie / info.

Trechter

NL website Zeiltheorie
Een pingpong balletje omhoog houden door in de tuit van een trechter te blazen. Lift.
EN video University of Regina
Hier wordt een pingpong balletje met trechter opgepakt, duidelijk filmpje.
EN website ZOOM
Aan de hand van een aardige uitdagende vraag.
EN pdf Easy Science
Hier wordt de trechter omhoog gehouden.
EN website Science by Email
Duidelijke opzet, veel uitleg.

Ventilatoren

EN video Sick Science
Een papieren vliegtuigje, exact symmetrisch, laten zweven tussen 2 ventilatoren.
EN video Sick Science
Verrassend vervolg.

Vleugel

NL pdf De Energiebus
Model van een vleugel, papier, m.b.v. een rietje de vleugel langs een draad laten lopen.
NL website Science Space
Model van een vleugel. Proef met föhn. Duidelijke illustraties. Link naar uitleg.
NL pdf Prof dr Testkees
Vleugel ook eens platter en boller maken. Beter? Proefje met pingpong bal vooraf.
NL website Zeiltheorie
Zet je aan het denken over een ander model vleugel.
EN website TryScience
Met breinaalden en experimenteren met modellen en een wedstrijdje.

Vleugel

NL pdf NEMO
Verder experimenteren met de vleugel, smaller, platter of boller.
EN website Arvind Gupta Toys
Mooie fotoserie van de vleugelproef. Link naar beschrijving.

Vliegende bekers

EN website Marvin and Milo
Katapultachtig gelanceerde bekers krijgen 'lift' door 'spin'.

Aanvullend

Delfly

NL video Klokhuis
Ontwerpers willen dat vliegtuigen net zo goed kunnen vliegen als vogels en insecten.

Gyrocopter

NL video Klokhuis
Het kan vliegen, is geen vliegtuig. Heeft wieken, geen helikopter. Een gyrocopter!

Hoogte

EN website Suzy
Hoog vliegen voordelig, lucht dunner. Verschil als je roert in dunne of dikke vloeistof.

Propellor

EN website Folk Toys
Propellor maken van handvat, klosje en een klein blad. M.b.v. een touwtje de lucht in.

Snorvliegen

NL video Klokhuis
Een snorvlieg is een soort vliegende bromfiets. Ernst krijgt een lesje snorvliegen.

Sponsoren

Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen logo_khmw
Het Platform Bèta Techniek logo_platform_betatechniek
Rabobank Haarlem en Omstreken logo_rabobank

Actueel op Facebook

Op Facebook staan leuke proefjes uitgelicht, onder andere uitvindingen van Huygens: microscoop en de telescoop. facebook

Leerlijn Techniek

Nu ook op YouTube kanaal. youtube2

Proevenpret

Expedition Chemistry veel coole proefjes expeditionchemistry2

Werkbladen Ontdekplek

Op Ontdekplek.nl staan 50 werkbladen eenvoudig en uitdagend: robothand flipperkast dierentuin en veel meer ontdekplek