Onderwerpen

Aanpassing
Aardappel
Aardbeving
Aarde
Aardgas
Aardolie
Absorberen
Achtbaan
Ademhaling
Aerodynamica
Afrika
Afstandsbediening
Afval
Aggregatietoestanden
Aids
Alarm
Alcohol
Alien
Amfibieën
Anemometer
Archeologie
Archimedes
Asteroïde
Astronaut
Atmosfeer
Atoom
Auto
Bacteriën
Ballon
Ballonraket
Ballonwagen
Barometer
Batterij
Bedreigde diersoorten
Bergbeklimmen
Bergen
Bestrijdingsmiddelen
Besturingen
Beveiliging
Beweging
Bij
Binnenhuisarchitectuur
Bio-energie
Biodiversiteit
Biologie
Biomimicry
Biotechnologie
Blessure
Bloed
Bloedsomloop
Bloem
Blubber
Bodem
Bodemdieren
Boemerang
Boerderij
Boom
Boot
Bos
Bouwen
Brachistochroon
Braille
Brand
Broeikaseffect
Brood
Brug
Bungee jump
Caleidoscoop
Camera obscura
Camouflage
Capillaire werking
Cel
Centrifugale kracht
Chaos
China
Chocolade
Chromatografie
Circus
Colloïde
Communicatie
Compact disc
Compost
Computer
Condenseren
Conserveren
Constructies
Cosmetica
Creativiteit
Culturen toen en nu
Dag en nacht
Dammen en dijken
Detective
Dichtheid
Dierentuin
Dinosaurus
DNA
Dolfijn
Doolhof
Doppler-effect
Drie-D
Drijven en zinken
Drone
Droogijs
Drugs
Druk
Druktechnieken
Duiken
Duurzaamheid
Eclips
Ecosysteem
Eencelligen
Egg-drop
Egypte
Ei
El Niño
Elasticiteit
Elektriciteit
Elektrochemie
Elektromagneet
Elektromotor
Elektronica
Elektroscoop
Emulsie
Energie
Enzymen
Erfgoed
Erosie
Evenwicht
Evolutie
Expeditie
Familie
Feest
Fiets
Film
Fontein
Fossiel
Fotografie
Fotosynthese
Frisbee
Fruit
Gas
Gebit
Gebouwen
Geheimschrift
Geiser
Geld
Geleedpotigen
Geluid
Geluidsapparatuur
Geneeskunde
Geneesmiddelen
Genetica
Gepolariseerd licht
Geraamte
Gereedschap
Geschiedenis
Gesteenten
Getijden
Geur
Gewichtsloosheid
Gips
Gist
Glas
Gletsjer
Godsdiensten, levensovertuigingen
Golven
Goochelen
Goud
Graan
Grieken
Griezelen
Groenten
Grondwater
Grot
Gyroscoop
Haai
Habitat
Halloween
Harry Potter
Hart
Heelal
Hefboom
Helikopter
Helling
Helm
Hemel
Herbarium
Hersenen
Heteluchtballon
Hevel
Hijskraan
Hologram
Hond
Hormoon
Hout
Hovercraft
Huid en haar
Huisdieren
Huishoudelijke apparatuur
Huishouden
Hydraulica
Hydrometer
Hygiëne
Hygrometer
IJs
IJskast
Immuunsysteem
India
Indianen - culturen
Insecten
Isolatie
Italië
Japan
jo-jo
Kaars
Kaart
Kameleon
Kamp
Kanker
Kasteel
Kat
Katalysator
Katapult
Katrol
Kauwgom
Kelten
Kermis
Kernenergie
Kerstmis
Kettingreactie
Keuken
Kinetische energie
Kleding
Klei
Kleur
Kleurenschijf
Klimaatverandering
Klok
Knikkerbaan
Knopen
Kogellagers
Komeet
Kompas
Koolstofdioxide
Koraal
Koudbloedigen
Krachten
Krater
Kristallen
Krukas
Kunst
Kunststof
Kust
Kwadrant
Ladder
Lamp
Lampion
Landbouw
Laser
Lava lamp
Lawine
Lente
Lenzen
Leven en dood
Licht
Lijm
Loep
Longen
Lucht
Luchtdruk
Luchtvervuiling
Maan
Machines
Magnetisme
Magnetron
Mars
Materialen
Medische hulpmiddelen
Meelworm
Melk
Mengsels
Menselijk lichaam
Mesopotamië
Metalen
Meten
Meteoriet
Metselen
Meubels
Microbe
Microscoop
Middeleeuwen
Mier
Mijnbouw
Milieu
Mineralen
Misconcepties
Mobiel
Moleculen
Molen
Morse
Motor
Mummie
Munten
Museum
Muziek en dans
Muziekinstrumenten
Möbius
Nabeeld
Nanotechnologie
Natuur
Natuurkunde
Neus
Noorderlicht
Olievervuiling
Onder de grond
Ondernemen
Onderzeeboot
Ongewervelden
Ontwerpen
Onweer
Oog
Oor
Oplossing
Oppervlaktespanning
Optische illusie
Opwaartse druk
Osmose
Oxidatie
Ozon
Paard
Paddenstoelen
Papier
Papieren vliegtuig
Parachute
Patronen
Pendule
Periodiek systeem
Periscoop
Perspectief
Pinguïn
Piramide
Piraten
Planeten
Plant
Plastic
Pneumatiek
Polder
Politiek
Polymeren
Pomp
Poolstreken
Popcorn
Potentiele energie
Prehistorie
Pretpark
Prisma
Productie
Proteïne
Psychologie
Puzzel
Quarks
Radio
Radioactiviteit
Raket
Rampen
Reactiesnelheid
Reclame
Recycling papier
Recycling Upcycling
Regen
Regenboog
Regenmeter
Regenwoud
Rekenen
Relativiteit
Reptielen
Resonantie
Reuk
Rivier
Robot
Roest
Roken
Romeinen
Rubber
Rube Goldberg
Ruimtestation
Ruimtevaart
Ruimtevaartkleding
Ruimtevaartvoedsel
Schaatsen
Schaduw
Scheepvaart
Scheikunde
Schelpen
Schilderkunst
Schimmels
School
Science Fiction
Seismograaf
Seizoenen
Sensoren
Sextant
Sieraden
Sint-Maarten
Sinterklaas
Slak
Slang
Slijm
Slinger
Sloophoek
Slootdieren
Sluis
Sluitingen en sloten
Smaak
Sneeuw
Snoep
Snot
Solderen
Space Shuttle
Special Effects
Spectroscoop
Spectrum
Speelgoed
Speeltuin
Spel
Spiegel
Spieren
Spijkerbed
Spijsvertering
Spin
Sporen
Sport
Stad
Stalactieten
Statische elektriciteit
Statistiek
Stem
Sterren
Stoom
Straalmotor
Streepjescode
Stroboscoop
Sublimatie
Suiker
Survival
Symmetrie
Taal
Tandpasta
Tandwielen
Tast
Techniek op school
Technisch tekenen
Tektonische platen
Telefoon
Telescoop
Televisie
Terrarium
Textiele werkvormen
Theater
Thermometer
Tijd
Tornado
Touw
Traagheid
Transport
Trein
Tuin
Tunnel
Turbine
Uil
Uitvinding
Veer
Veerkracht
Veiligheid
Verandering
Verdampen
Verf
Verkeer
Verkiezingen
Verlichting
Verpakking
Vervoer
Vet
Vikingen
Vingerafdrukken
Virus
Vis
Vitamine
Vleermuizen
Vliegen
Vliegende schotel
Vlieger
Vliegramp
Vliegtuig
Vlinder
Vloeistof
Vloeistoffentoren
Vlot
Vochtigheid
Voedsel
Voedselketen
Voertuigen
Voetbal
Vogel
Voortplanting en seksualiteit
Vormen
Vulkaan
Vuur
Vuurtoren
Vuurwerk
Walvis
Wapens
Warm en koud
Water
Waterdruk
Waterkracht
Waterkringloop
Watertoren
Watervervuiling
Waterzuivering
Weer
Wegen
Wetenschap
Wetlands
Wieg van Newton
Wielen en assen
Wind
Windenergie
Windsnelheid
Windvaan
Wiskunde
Woestijn
Wolken
Worm
Wrijving
Zaden
Zalm
Zand
Zee / Oceaan
Zeep
Zeepbellen
Zeilen
Zeilwagen
Zenuwspiraal
Zenuwstelsel
Zeppelin
Zetmeel
Ziekten
Zilver
Zintuigen
Zon
Zonne-energie
Zonnestelsel
Zonnewijzer
Zoogdieren
Zout
Zoötroop
Zure regen
Zuren en basen
Zuurstof
Zwaartekracht
Zwaartepunt
Zwanenhals
Zwart gat
Zweefvliegen

Vliegen

Inleidend

Luchtdruk

Taal Type Link
NL website Proefjes.nl
Wat gebeurt er als je onder vel papier door blaast. Link naar uitleg en werkblad.
EN pdf Arvind Gupta / Press
Hoe harder je blaast, velletje blaas je niet weg. Integendeel. Bernoulli.

Olianten

Taal Type Link
NL video Schooltv Full Proof
Waarom kan een olifant niet vliegen en een flamingo's wel.

Superheld

Taal Type Link
EN website Let's go live
Foto: zwevende superheld. Decor stadsgezicht. Intro voor 'vliegen'. Video 29.25min.

Activiteiten

A4-tje

Taal Type Link
NL website Proefjes.nl
Wat gebeurt er als je ergens overheen blaast? Vliegtuigvleugel. Link uitleg / werkblad.
NL website Mad Science
Papierstrook. 1 blaast, 2 observeert. Hypothese. Blaas erover, eronder. Vleugelvorm.
NL website Zeiltheorie
Met de ronding naar de andere kant: A-4tje naar beneden.
NL website Aha in de Klas
Maak papieren vliegtuigje, kijk hoever. Knip de vleugels eraf en kijk hoever dan.
EN website Science World
Bernoulli. Over papier blazen, ook onder. Andere vorm papier. Tip.
DU website Experimentis
Over strook papier blazen en tussen 2 vellen door. Vlag wappert door drukverschillen.

Ballon

Taal Type Link
NL website Proefjes.nl
Tussen 2 pingpong ballen door blazen. Wat gebeurt er. Links naar werkblad en uitleg.
EN website Science Buddies
Tussen 2 ballonnen / pingpong ballen / blikjes door blazen. Varieer afstand. Video.
EN website Fizzics Education
Bernouilli. Tussen 2 ballonnen door blazen. Gaan naar elkaar toe. Varianten.
EN website Science World
Tussen ballonnen door blazen. Stabibliteit: klein beetje water in ballonnen. Extra's.
DU website Schule und Familie
Tussen 2 ballonnen door blazen. Uitleg over ballonnen, vel papier, vliegtuigvleugel.

Bernouilli

Taal Type Link
NL video Dag van de Wetenschap
Hoe blijft een vliegtuig in de lucht? Workshop met model vliegtuigvleugel. Ventilator.
EN video The Experimentals
5 proefjes, uitstekende opbouw, zeer heldere uitleg. Aanrader. Watch the show.
EN video Arvind Gupta Toys
Bernouilli in een plastic zak. Link naar beschrijving en video.
EN website Science World
Met rietje langs brandend waxinelichtje blazen. Wat gebeurt er met de vlam.
EN website Fizzics Education
Pingpong bal en een waterstraal. Veel varianten: harder zachter, grotere bal.
EN website Scientific American
Met wc-rol blazen tussen ballonnen. Goede opbouw. Bijv. dak van huis bij tornado.
EN website Teach Engineering
2 keer Bernoulli. Doe een voorspelling 1. de papieren tent 2. ballonnen aan touw.
EN website Weird Science Kids
'Bernouilli' wikkelt een hele wc-rol af met een windblower.

Blikjes

Taal Type Link
NL video Quest Junior
Met rietje tussen 2 blikjes door blazen. En over A4tje heen blazen. Top uitleg.
NL website Proefjes.nl
Met een rietje tussen 2 blikjes door blazen. Link naar uitleg en werkblad.
EN website Marvin and Milo
Marvin en Milo blazen in deze strip tussen 2 hangende appels door.
DU website Experimentis
Met rietje tussen blikjes blazen. Blikjes dagelijks leven: schepen te dicht langs elkaar.

Coanda-effect

Taal Type Link
NL website Technopolis
Zwevende pingpongbal. Ballon. Bladblazer strandbal. Uitleg coanda effect.
EN website Questacon
Pingpong bal in luchtstroom föhn. Langzaam kantelen. Ballon. Uitleg coanda-effect.
DU website Science Luxemburg
De vlam moet uitgaan, ook al bevindt deze zich achter de fles waarop je blaast.
DU website Kinder experimentieren
Coandaeffect 3 manieren. Ping-pong bal en föhn, kaars en fles, waterstraal en lepel.
DU pdf Energie Schule Sachsen
Theelichtje uitblazen die achter een fles staat. Coanda-effect bij vliegtuigvleugel

Klosje

Taal Type Link
EN website Science Snacks
Blazen door garenklosje waaronder een papiertje. Uitleg en toepassing.
EN website Science Fair Adventure
Principe van Bernoulli demonsteren mbv van garenklosje, punaise en karton. Info ok.
EN website Simply Science
Blazen door de opening van een klosje om karton omhoog te houden. Leuke vragen.

Krachten

Taal Type Link
EN website Science World
Vliegtuig maken, denk aan 4 krachten. Info over bouw Concorde en Boeing 787. Leuk!
EN website Science World
De vier krachten die bij vliegen betrokken zijn. Zet pijlen op een papieren vliegtuig.
EN website Science Buddies
Proef om de 4 krachten duidelijk te maken, waar het bij vliegen om gaat.

Lift

Taal Type Link
DU website Physicbox
Proef met blaadje papier en met een klosje en een kaart eronder. Duidelijke illustratie.

Lift

Taal Type Link
NL website Luchtscouts
De vliegende pingpongbal: blazen op rietje aan klosje met pingpong bal erop.
EN video Spangler
Plastic fles afsnijden, gat in dop, rietje erdoor: laat pingpongbal zweven. Met video.
EN website Surfing Scientist
Hier wordt een rietje en een knikker of balletje gebruikt. Met duidelijke uitleg.
EN video Arvind Gupta Toys
Pingpongballetje en rietje, op 2 manieren. Link naar video.

Lift

Taal Type Link
NL website Proefjes.nl
Tussen 2 pingpongballetjes aan een draadje doorblazen. Link naar uitleg en werkblad.
EN video Sick Science
Video van blazen tussen 2 pingpongballetjes door, die mbv klei op rietjes staan.
EN website Spangler
Beschrijving en uitleg van het hierboven, in Sick Science uitgevoerde proefje.
EN video University of Regina
Ook een hele mooie: tussen twee blikjes blazen die op liggende rietjes staan.
EN website How Things Fly
Nog een hele serie Bernoulli, eenvoudige en uitgebreidere én verkeerde uitleg.
EN website The Experimentals
Link naar video met beste en leukste inleiding over Bernoulli. Veel proefjes. Aanrader!.
EN pdf Smithsonian
Hele module over vliegen met veel info en vanaf p.6 proefjes.
EN website Science World
Blazen tussen 2 ballonnen. Tip met wat water ballon stabiliseren. Variaties.
EN website Science by Email
Duidelijke opzet en goede uitleg en toepassing.

Lift

Taal Type Link
EN website K.O.T.G.
Een bordje in een schaaltje blazen. Maar hoe zit het met die lift in de ruimte?

Maxilift

Taal Type Link
NL video Technopolis
Strandbal hooghouden met behulp van een bladblazer.
EN website Science Snacks
Proef met haardroger en pingpongbal. Hier maxi-uitvoering met een stofzuiger.
EN website Double Helix
Een uitvoering met een haardroger en een ballon.
EN website Queensland Science Centre
Met twee ballonnen.

Munt

Taal Type Link
EN pdf Cox Science Center
Met rietje hard op de bovenkant van een munt blazen waaronder papiertje ligt.

Pingpong bal

Taal Type Link
NL pdf NEMO
Zet een föhn aan en houdt een pingpong balletje in de luchtstraal. Wat zie je gebeuren?
NL website Natuurkundeproefjes
Vervolgproefjes met stofzuiger en kampvuur.
NL website Leuke kinderactiviteiten
Je de föhn ook richting een muur kunt houden. Wat gebeurt er dan met het balletje?
EN video Spangler
Balletje boven föhn, 2 balletjes, bal en ballon, wc-rol truc. En rol wc-papier. Met video.
EN website Experiment Archive
Pingpongbal zweeft in luchtstroom föhn. Veel uitleg. Experimenteer adhv hypothesen.
EN website The Naked Scientists
De aerodynamica van de pingpongbal. Prima uitleg, erg goed geïllustreerd.
EN website Newton's Apple
Bernouilli Bal: spel met föhn en piepschuim bal. Leuk!
EN website Science Magic Fun
Pingpong bal in de luchtstroom van de föhn. Kantelen. Goed uitgelegd.
EN website DFTV
Hoe schuin kun je de föhn houden voordat het balletje valt.
EN website ZOOM
Kun je deze proef ook met 2 pingpongballen of een ander soort bal doen?
EN website Little Shop of Physics
Wat krijg je met een bladblazer allemaal de lucht in?
EN pdf Wildfiles TV
Eenvoudige opzet met een aantal goede vragen.
DU website Physicbox
Een piepschuimbal, iets groter dan de mond van de föhn.
DU video KIKA
Wat gebeurt er met ballonring als je hem in luchtstroom houdt en loslaat? Mooi!

Propeller

Taal Type Link
EN website Experiment Archive
Propeller van 2 rietjes, tape en montagekit. Vragen, hypothesen, experimenteren.
EN website Science Toymaker
Propellerstick maken om mee te spelen en te experimenteren. Link instructie / info.

Trechter

Taal Type Link
NL website Zeiltheorie
Een pingpong balletje omhoog houden door in de tuit van een trechter te blazen. Lift.
EN video University of Regina
Hier wordt een pingpong balletje met trechter opgepakt, duidelijk filmpje.
EN website ZOOM
Aan de hand van een aardige uitdagende vraag.
EN video Science World
Pingpong bal van je hand blazen, daarna uit trechter. Goede video.
EN pdf Easy Science
Hier wordt de trechter omhoog gehouden.
EN website Science by Email
Duidelijke opzet, veel uitleg.
DU website Experimentis
Lucht tussen trechterwand pingpongbal stroomt sneller. Luchtdruk daalt, bal ;vast'.

Ventilatoren

Taal Type Link
EN video Sick Science
Een papieren vliegtuigje, exact symmetrisch, laten zweven tussen 2 ventilatoren.
EN video Sick Science
Verrassend vervolg.

Vleugel

Taal Type Link
NL pdf De Energiebus
Model van een vleugel, papier, m.b.v. een rietje de vleugel langs een draad laten lopen.
NL website Science Space
Model van een vleugel. Proef met föhn. Duidelijke illustraties. Link naar uitleg.
NL pdf Prof dr Testkees
Vleugel ook eens platter en boller maken. Beter? Proefje met pingpong bal vooraf.
NL website Zeiltheorie
Zet je aan het denken over een ander model vleugel.
EN website TryScience
Met breinaalden en experimenteren met modellen en een wedstrijdje.

Vleugel

Taal Type Link
NL pdf NEMO
Verder experimenteren met de vleugel, smaller, platter of boller.
EN website Arvind Gupta Toys
Mooie fotoserie van de vleugelproef. Link naar beschrijving.

Aanvullend

Delfly

Taal Type Link
NL video Klokhuis
Ontwerpers willen dat vliegtuigen net zo goed kunnen vliegen als vogels en insecten.

Gyrocopter

Taal Type Link
NL video Klokhuis
Het kan vliegen, is geen vliegtuig. Heeft wieken, geen helikopter. Een gyrocopter!

Hoogte

Taal Type Link
EN pdf Suzy's World
Hoog vliegen voordelig, lucht dunner. Verschil als je roert in dunne of dikke vloeistof.

Propellor

Taal Type Link
EN website Folk Toys
Propellor maken van handvat, klosje en een klein blad. M.b.v. een touwtje de lucht in.

Snorvliegen

Taal Type Link
NL video Klokhuis
Een snorvlieg is een soort vliegende bromfiets. Ernst krijgt een lesje snorvliegen.

Sponsoren

Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen logo_khmw
Het Platform Bèta Techniek logo_platform_betatechniek
Rabobank Haarlem en Omstreken logo_rabobank

Leerlijn Techniek

Nu ook op YouTube kanaal. youtube2

Proevenpret

Expedition Chemistry veel coole proefjes expeditionchemistry2

Werkbladen Ontdekplek

Op Ontdekplek.nl staan 50 werkbladen eenvoudig en uitdagend: robothand flipperkast dierentuin en veel meer ontdekplek

Onze Facebook pagina